شهر مجازی

ما را دنبال کنید


معرفی شهر بانه

انتشار : 1395/12/01 نویسنده : مدیرسایت بازدید : 916 استان : کردستان شهر : بانه

معرفی شهر بانه

بانه نام شهری است در استان کردستان واقع در مرز غربی ایران. شهر بانه مرکز شهرستان بانه در دامنه‌ی شمالی رشته کوه‌های زاگرس، ۲۰ کیلومتری نوار مرزی ایران با عراق و جنوب غربی سقز و جنوب شرقی سردشت قرار گرفته‌است. بانه با شهرستان‌های مریوان، سردشت، سقز و کردستان عراق هم‌مرز و دارای ارتباط مناسب جاده ای می‌باشد. واردات کالاهای چینی از طریق مرز عراق، بازارچه‌ی پررونقی برای این شهر به ارمغان آورده است. شهر بانه و بعضی از آبادی‌های اطراف آن در دوران جنگ ایران و عراق توسط هواپیماهای عراقی بمباران شیمیایی شد.

جمعیت

بر اساس نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰ این شهر با جمعیت ۸۵٬۱۹۰ بعد از شهرهای سنندج، سقز و مریوان چهارمین شهر بزرگ استان کردستان محسوب و ۱۰۹ شهر امین ایران است.

وجه تسمیه

نام بانه را از واژهٔ کردی بان به معنی «بام» و بلندی و متأثر از ارتفاعات و نحوهٔ استقرار و موقعیت شهر بانه می‌دانند. ارتفاع ۱۵۵۴ متری شهر از سطح دریا و چشم‌انداز بلندی‌های پیرامون آن موجب شده‌است که مردم برای رسیدن به شهر مسیر زیادی را به طرف سربالایی طی کنند. نام بانه را به معنی خانه (منظور اقامتگاه و آبادی و مسکن است) و اردو (منظور اردوگاه سربازان است) و پادگان (شهر دو قلعه بزرگ داشته) نیز تفسیر کرده‌اند.به نوشته شرفنامه بانه نام ولایتی بود که امرای عشایر آنجا بدان منسوب بودند. این ولایت مشتمل بر دو قلعه وناحیه بود که یکی را «قلعه بیروز» و ناحیه بانه و دیگری را «قلعه شوی» می‌خواندند؛ که در مابین ولایات اردلان و بابان و مکری واقع بوده است.

معاصر

در ۱۳۲۳ خورشیدی شهر بانه به وسیلهٔ محمدرشید خان داروخانی (از کردهای روستای داروخان عراق) که بر ضد دولت مرکزی ایران دست به شورش زده‌بود، به آتش کشیده شد، ولی با حملهٔ نیروهای دولتی و فرار او به عراق بازسازی شهر آغاز شد و طی ۱۰ سال ادامه یافت.

زبان

زبان مردم بانه کردی سورانی با لهجه سلیمانیه‌ای می‌باشد.

مشاهیر

ابراهیم یونسی نویسنده، مترجم- فرخ نعمت پور نویسنده، روزنامه‌نگار - عطا نهایی نویسنده - بهمن قبادی کارگردان - بابک صحرا نورد نویسنده

دین و مذهب

مردم بانه مسلمان و اهل سنت و جماعت و پیرو مذهب امام شافعی هستند.در بانه یک اقلیت یهودی وجود داشت که تعدادشان بالغ بر چهل خانوار می‌شد. آن‌ها بعد از اعلام استقلال اسرائیل در سال ۱۹۴۸ میلادی و تقسیم فلسطین، در سال ۱۳۲۷ شمسی به فکر مهاجرت به فلسطین افتادند و در اواخر سال ۱۳۲۸ خورشیدی به کلی بانه را ترک نموده و به فلسطین مهاجرت کردند. هم‌زمان با مهاجرت یهودیان بانه، یهودیانِ سردشت، سقز، بوکان و مریوان و قسمتی از یهودیان سنندج و مهاباد و پیرانشهر نیز مهاجرت کردند. دو نظریه در مورد سکونت یهودیان در غرب ایران وجود دارد که اولی بیان می‌دارد که سکونت یهودیان در بانه از سال ۱۳۶ میلادی در زمان شورش بارکوشباس بر ضد حکومت روم و پراکنده‌شدن یهودیان در اطراف جهان اتفاق افتاده و دومی این موضوع را به زمان تیگلات پلاسر پادشاه آشور ۷۴۱ تا ۷۴۹ سال پیش از میلاد مسیح نسبت می‌دهد که بعد از فتح اورشلیم به دست پلاسر بالغ بر شصت هزار یهودی به بخش‌های غرب ایران، سرزمین ماد و جنوب دریای مازندران و دامنهٔ کوه‌های قفقاز تبعید شدند.

جاذبه های گردشگری

تفرجگاه نجنه

روستای نجنه علیا یکی از روستاهای هدف گردشگری است که در فاصله 38 کیلومتری جاده بانه به سردشت در محیطی جنگلی و کوهستانی قرار گرفته است. اهمیت این روستا به جز محیط طبیعی، بکر و زیبای آن در فراوانی چشمه‌سارها، وجود قرآن قدیمی در مسجد تاریخی آن و مجتمع شیلات کوچکی در روستا است که ماهی‌های آن طعم بسیار لذیذی داشته و در همان محل ارایه می‌شود. روس‍ت‍‍ا‌ی‌ دی‍دن‍‍ی‌ دی‍گ‍ر‌ی‌ ن‍ی‍ز در ش‍‍ه‍رس‍ت‍‍ان‌ ب‍‍ان‍ه‌ م‍‍ی‌ ت‍و‌ان‍د ‌ه‍دف‌ م‍ن‍‍اس‍ب‍‍ی‌ ب‍ر‌ا‌ی‌ ی‍ک‌ س‍ف‍ر ب‍‍اش‍د ک‍ه‌ ‌آن‌ ر‌ا ن‍ج‍ن‍ه‌ م‍‍ی‌ خ‍و‌ان‍ن‍د. روس‍ت‍‍ا‌ی‌ ن‍ج‍ن‍ه‌ در ف‍‍اص‍ل‍ه‌ 38 ک‍ی‍ل‍وم‍ت‍ر‌ی‌ ش‍‍ه‍ر ب‍‍ان‍ه‌ و در ج‍‍اده‌ س‍ردش‍ت‌ ب‍ه‌ ‌ای‍ن‌ ش‍‍ه‍ر و در م‍ح‍ی‍ط‍ی‌ ج‍ن‍گ‍ل‍‍ی‌ و ک‍و‌ه‍س‍ت‍‍ان‍‍ی‌ و‌اق‍‍ع‌ ‌اس‍ت‌. ‌ا‌ه‍م‍ی‍ت‌ گ‍ردش‍گ‍ر‌ی‌ ‌ای‍ن‌ روس‍ت‍‍ا ب‍ه‌ ج‍ز طب‍ی‍‍ع‍ت‌ بک‍ر و زی‍ب‍‍ا‌ی‌ ‌آن‌ در ف‍ر‌او‌ان‍‍ی‌ چ‍ش‍م‍ه‌ س‍‍ار‌ه‍‍ا و وج‍ود ق‍ر‌آن‌ ق‍دی‍م‍‍ی‌ در م‍س‍ج‍د ت‍‍اری‍خ‍‍ی‌ ‌آن‌ ‌اس‍ت‌. وج‍ود م‍ج‍ت‍م‍‍ع‌ ش‍ی‍لات‌ در روس‍ت‍‍ا ن‍ج‍ن‍ه‌ و ‌ار‌ای‍ه‌ م‍‍ا‌ه‍‍ی‌ ت‍‍ازه‌ در ‌غ‍ذ‌اخ‍ور‌ی‌ ‌ه‍‍ا‌ی‌ م‍ح‍ل‌، ح‍‍ال‌ و ‌ه‍و‌ای‍‍ی‌ وی‍ژه‌ ب‍ه‌ م‍ن‍طق‍ه‌ ب‍خ‍ش‍ی‍ده‌ ‌اس‍ت‌ ک‍ه‌ ‌ای‍ن‌ ‌ه‍م‍ه‌ م‍‍ی‌ت‍و‌ان‍د ب‍‍ه‍‍ان‍ه‌ا‌ی‌ ق‍‍اب‍ل‌ ق‍ب‍ول‌ ب‍ر‌ا‌ی‌ م‍ق‍ص‍د س‍ف‍ر گ‍ردش‍گ‍ر‌ان‌ د‌اخ‍ل‍‍ی‌ و خ‍‍ارج‍‍ی‌ ب‍‍اش‍د.

غار شوی

شوی نامی آشنا برای دوستداران غارنوردی است. این غار در نزدیکی شهر بانه قرار دارد و به دلیل همجواری با روستای شوی به همین نام نیز خوانده می شود. ما در عصر روز سه شنبه مورخ 15/3/1386 به بانه رسیدیم و بدون توقف راهی روستای شوی شدیم. علیرغم خستگی و فشردگی برنامه در نظر داریم که امروز این غار را نیز پیمایش کرده تا فردا فرصت کافی جهت بازدید از غار کتله خور را نیز داشته باشیم. ساعت 6/30 عصر در مقابل دهانه غار شوی ایستاده ایم و آماده ورود به آن هستیم. تیمی 11 نفره وارد غار می شود و قصد آن داریم که همه قسمت های غار را بازدید نمائیم. ارتفاع دهانه این غار نیز مانند اکثر غارهائی که در این مدت از آنها دیدن کرده ایم کوچک است و برای ورود به آن می بایست بصورت خمیده حرکت کرد. ارتفاع دهانه حدود یک متر بوده و عرض آن نیز کمتر از دو متر می باشد. بلافاصله پس از ورود و بعد از چند متر مسیر افقی و مسطح به پرتگاهی می رسیم که دو راه مشخص را در برابر ما قرار می دهد. مسیر سمت چپ که به چاهی می ماند و در ادامه به تالار کوچکی فرود می آید که البته راه به جائی نداشته و تنها می توان با گرایش به سمت راست و فرود از شیبی تند به مسیر اصلی وارد شد. مسیر سمت راست که در واقع شعبه اصلی غار شوی است نیز با شیبی تند و طولانی به سمت پائین می رود. پس از بررسی مسیر بدلیل لغزندگی بسیار زیاد و گل آلود بودن شیب پیش رویمان کارگاهی دایر کرده و با استفاده از آن فرود می رویم. البته شیب مسیر زیاد نبوده و از طناب فقط برای حمایت فرود استفاده می کنیم.این شیب حدود 50 متر ادامه داشته و ما را به اعماق غار می برد. در انتهای طناب و شیب مذکور به سطحی مسطح می رسیم که 3 راه در برابر ما قرار می دهد. اولین راه سمت چپ است که مستلزم صعود از شیبی تند و سنگلاخی است. این مسیر صعود شد و در انتها به تالاری که نزدیک دهانه غار است منتهی گردید. علیر غم وجود چند دهلیز و دالان کوچک و تلاش ما در بررسی همه آنها راه به جائی نبردیم و همه این مسیرها بن بست بودند. دومین راه مسیر سمت راست است که با شیبی تند به سمت بالا می رود که این راه نیز در نهایت و قدری بالاتر مسدود می گردد. سومین راه که همان مسیر مستقیم است و در واقع ادامه شعبه اصلی غار است را در پیش می گیریم و بعد از عبور از یک دهلیز و دالان به یک دهلیز بسیار تنگ می رسیم و با زحمت از آن عبور می کنیم. در ادامه دالانی دیگر پیش روی ماست و دوباره دهلیزی دیگر تا به یک اتاقک می رسیم که کف آن مملو از آب و گل است و در سمت راست آن مسیر ادامه می یابد. بعد از چند تنگنای دیگر دوباره به اتاقکی کوچکتر می رسیم که انتهای غار شوی بوده و راه را بر ما می بندد.توضیح آنکه در اکثر قسمتهای این غار دهلیزهای متعددی وجود دارد که با صرف وقت و انرژی زیاد همه آنها را مورد بررسی و بازدید قرار دادیم که البته هیچیک از آنها شعبه مهمی محسوب نمی شوند.نکته مهم در مورد غار شوی آنست که اکثر بخشهای این غار ریزشی بوده و عبور از آنها مستلزم توجه و دقت وافر است. در ضمن بیشتر نقاط غار نیز به شدت گل آلود بوده که این مهم نیز پیمایش غار را دشوار تر کرده و به خطرات مسیر نیز می افزاید.

پارک‌های کوهستانی دوکانان و پیرمراد

پارک‌های کوهستانی دوکانان و پیرمراد در دامنه کوه‌های آربابا و جنیره قرار دارند. این دو پارک به شهر بانه مشرف می‌باشند و دارای چشم‌انداز زیبایی از شهر بانه هستند. این دو پارک به منزله توقفگاهی برای مسافرانی می‌باشند که قصد استراحت در دامان طبیعت را دارند.در پارک دوکانان همه ساله نمایشگاه صنایع دستی توسط سازمان میراث فرهنگی برپا می‌شود و علاقه‌مندان برای ارائه آثار خود و همچنین بازدید از نمایشگاه به شهر بانه مراجعه می‌نمایند. از دیگر امکانات این پارک احداث شهربازی و ایستگاه سلامت می‌باشد که در آن ابزارهای ورزشی برای افراد وجود دارند و افراد می‌توانند در ساعات مختلف روز به تمرین بپردازند.لازم به ذکر است که پارک پیرمراد قبلاً به عنوان زیارتگاه شناخته می‌شده است اما امروزه به عنوان یک پارک در میان اهالی شهر و جوانان مورد استفاده قرار می‌گیرد. از آنجا که بر طبق سنت دیرینه، مردم بانه چهارشنبه هر هفته به زیارت پیرمراد می‌رفته‌اند، اکنون نیز همان رسم پابرجاست و این پارک روزهای چهارشنبه و جمعه پرازدحام‌ترین روزها را تجربه می‌کند.

 

تفرجگاه سورین

تفرجگاه سورین در 12 کیلومتری جنوب شرقی بانه و در مسیر جاده بانه به مریوان قرار گرفته است. این منطقه از لحاظ پوشش جنگلی، پرتراکم‌ترین نقطه شهرستان بانه است که ارتفاعات این منطقه را پوشانده و منظره زیبایی از کوه و جنگل را به وجود آورده است.در این مکان یک مسجد قدیمی و یک زیارتگاه نیز وجود دارد.

روستای نجنه علیا

روستای نجنه در 38 کیلومتری بانه از توابع بخش نمشیر (در شمال غربی بانه) قرار دارد. این روستا از مکان‌های دیدنی و بکر بانه است که در فصل بهار و تابستان از مناظر بسیار زیبایی برخوردار است و در چند سال اخیر به یکی از روستاهای هدف گردشگری تبدیل شده است. به دلیل وجود چشمه‌سارهای فراوان، طرح‌های شیلات زیادی در این منطقه اجرا شده است.در مسجد این روستا یک قرآن قدیمی وجود دارد که توسط فردی به نام مراد بن یوسف بن عیسی مشهور به فقه مراد در سال 978 هجری قمری به خط ثلث در 30 جزء کامل به رشته تحریر درآمده است. این قرآن 316 برگ به ابعاد 19×30 دارد و جلد آن چرمی قهوه‌ای است.

دریاچه سد بانه

دریاچه سد بانه در مسیر جاده سقز به بانه در 10 کیلومتری شهر بانه قرار دارد و زیبایی خاصی به این منطقه بخشیده است به ویژه آن که منظره زیبای آن از فراز گردنه خان نمایان می‌باشد. پوشش جنگلی اطراف دریاچه از مکان‌های عمده جذب گردشگران است.

روستای شوی

روستای شوی در 7 کیلومتری شمال غرب بانه واقع شده و یکی از قدیمی‌ترین و پرجمعیت‌ترین روستاهای این منطقه می‌باشد. این روستا در داخل دشت شوی واقع شده است و این دشت با مساحت نزدیک به 2000 هکتار، بزرگ‌ترین دشت بانه است در ضمن این روستا یکی از پرآب‌ترین روستاهای بانه نیز می‌باشد. قبل از انقلاب این روستا مرکز برنجکاری در بانه بوده است و در شالیزارهای آن برنج مرغوبی تولید می‌شده است. در این منطقه به دلیل وجود آب کافی و خاک حاصلخیز، کشاورزی رونق دارد و باغ‌ها و جالیزهای آن در منطقه مشهور است.این روستا به دلیل برخورداری از چشم‌انداز زیبای کوه، جنگل، رودخانه، معماری ویژه و همچنین قلعه و سد باستانی (متعلق به دوره اشکانیان)، یکی از مقاصد گردشگران محسوب می‌گردد.

 

 

روستای نژو

روستای نژو در شمال غرب شهرستان بانه،واقع در بخش مرکزی و فاصله 12 کیلومتری شهرستان قرار گرفته است.آثار تاریخی آن در شرق روستابه نام شارکون که فقط کوزه های برزگ و کوچک گلی که داخل بعضی از آنها زغال پیدا می شود باقی مانده است که آن هم در طول زمان به دلیل کشت و عملیات کشاورزی کم کم از بین رفته است.در سراسر خاک روستا لوله های گلی به ضخامت حدود 10 سانتیمتر با قابلیت آبرسانی لوله های1/3پیدا می شود و در تمام زمین های روستا چه مزارع و چه دامنه کوهها از این لوله ها می توان یافت.اما مهمترین اثر باستانی روستا قلعه ای است که در غرب روستا،در حد فاصل روستاهای سیوچ میرآباد علیا و نژو قرار گرفته است.در اطراف این قلعه که با نام محلی (قه لای نژو) معروف است چشمه های آب فراوانی وجود دارد که باعث می شود تعداد زیادی از دوستداران طبیعت و مردم منطقه برای گشت و گذار و بازدید به آنجا بروند. بنا به گفته ساکنان این روستا،قدمت این قلعه به پیش از اسلام بر می گردد و با توجه به اینکه مقبره هایی که در این ناحیه موجود است به طرف بیت المقدس کنده شده اند این قول به نظر صحیح می رسد.عدم توجه و سهل انگاری در نگهداری این قلعه باعث شده است تا شکل اصلی قلعه در اثر حفاری ها غیر مجاز که توسط افراد سودجو، انجام گرفته است از بین برود و تنها آثاری که از آن می توان دید حصار قلعه در دامنه آن است که با سنگهای بزرگ و تراشیده جلوه عظیمی به ان داده است و هنوز قسمتهایی از آن را می توان دید.خرابه قلعه هم شامل دو قسمت است که به وسیله یک سنگ بزرگ به عنوان پل به هم مرتبط شده است.این قلعه دارای یک حوض آب بوده است که از ساروج ساخته شده است و در چند سال قبل به کلی تخریب شده است و چیزی از ان باقی نمانده است.ساکنان روستا به تخت سنگ بزرگی که در غرب قلعه قرار دارد اغلی بگ می گویند گویا اغلی بگ نام پهلوانی بوده است که ساکن آنجا بوده است و در هنگام لشکر کشی اعراب،در دشت میر آباد به آنها شبیخون زده است و تعداد زیادی از آنها را کشته است تا اینکه شبی گرفتار کمین اعراب می شود و…گفته می شود جمله ی الاکراد من الجن (کردها از جنیان هستند) به خاطر شبیخون زدن های الغ بیگ گفته شده است.در جنوب این روستا و در فاصله بین شوی و نژو یک سد باستانی (آبگیر) وجود داشت که دارای قدمت زیادی بود.دیواره های ساروجی این سد تا این اواخر هم موجود بود اما در حدود 17-18 سال پیش قرار شد تا طی یک پروژه عظیم،در محل سد باستانی یک سد جدید برای تامین مصرف آب کشاورزی و آشامیدنی شوی احداث شود و در جریان عملیات خاک برداری، دیواره های ساروجی این سد باستانی تخریب شد.اما پس از صرف مدت زمان و هزینه بسیار قابل توجهی، به دلایلی که هرگز برای مردم منطقه روشن نشد عملیات احداث این سد متوقف شد و تنها چیزی که عاید مردم منطقه شد تخریب دیواره های سد باستانی بود.علاوه بر اینها طبیعت زیبای این روستا در بهار و تابستان باعث شده است که در سالهای اخیر خیل عظیم مردم از شهر برای سپری کردن ساعاتی در دامان طبیعت، به مراتع و سبزه زار های این روستا بیایند.بیشتر مردم این روستا به کار کشاورزی مشغول هستند و همانند دیگر روستا های ایران،جوانان سعی در مهاجرت به شهر های دیگر را دارند اما هنوز کسانی هم از آنها هستند که با کشاورزی،سعی در تامین زندگی خانواده خود دارند.

 

 

گردآوری و بازنشر:گروه بازرگانی آرین

منبع:ویکی پدیا

 


دیدگاه خود را ارسال نمایید

الزامی
الزامی
یک ایمیل معتبر وارد نمایید.

رویداد ها

افزودن رویداد