شهر مجازی

ما را دنبال کنید


جشنواره گل و گلاب

انتشار : 1395/12/01 نویسنده : مدیرسایت بازدید : 224 استان : اصفهان شهر : کاشان

جشنواره گل و گلاب

تاریخچه گل سرخ (گل محمدی)

پيدايش گل سرخ از نظر گياه‌شناسي به پنجاه ميليون سال قبل نسبت داده مي‌شود. گسترش اين گياه در مناطق مختلف آب و هوايي، واريته‌هاي متفاوت و متعدد از آن ايجاد كرده است. تعداد گونه‌هاي "رز" از ريشه "ورت" در "اوستا"، هزاران شمارگان و گل سرخ به صدها گونه متنوع تغيير ژنتيك يافته است.در اين ميان، گل سرخ محمدي قمصر از گونه  DOMASK –ROSE به دليل شرايط ويژه اكولوژيك منطقه تغيير ساختار ژنتيك يافته و بهترين واريته گل محمدي را از حيث جنس، نوع و مقدار اسانس ايجاد كرده است. آثار وجود گل در منطقه از نقوش برجاي مانده بر سفالينه‌هاي سيلك تا اشعار و سفرنامه‌هاي دانشمندان مختلف ديده مي‌شود كه جملگي بر وجود گل در قمصر تاكيد كرده‌اند.

در اين زمينه مي‌توان از عالم شهير" محمد محسن فيض كاشاني" كه عمري را در قمصر سپري كرده و همچنين"شاردن"سياح معروف فرانسوي در عصر شاه عباس و پس از آن " پولاك آلماني " كه در سفرنامه‌هاي خود به وجود گل در قمصر اشاره كرده‌اند، نام برد.  گلاب به عنوان ماده‌اي مقطر ، معطر و مقدس با كاربردهاي گوناگون از ديرباز مورد توجه ساكنان منطقه بوده و طبق مستندات مختلف موجود نشان از سابقه‌اي كهن بويژه در قمصر دارد.تاريخ تقطير و گلابگيري به عنوان تكنيكي كه هنوز كارآمدترين روش عصاره‌گيري است، به آيين باستاني "عيد گلابي" بازمي‌گردد كه امروزه در كاشان به "لتان" معروف است.

   حدود هفتصد سال پيش، يورش ناجوانمردانه قوم مغول به استان فارس و ويراني اكثر شهرهاي آن توسط سربازان چنگيز و بروز ناامني در فارس، باعث شد كه گلكاران و كشاورزان گل سرخ در پي يافتن مكاني باشند تا از هجوم مغولان در امان بمانند. گروهي به خراسان، عده اي به همدان و تعدادي بسمت كاشان حركت كردند و در چند نقطه اطراف كاشان سكني گزيدند و به پرورش گل سرخ پرداختند.چندي نگذشت كه كشت گل محمدي و متعاقب آن صنعت و مراسم سنتي گلابگيري در كاشان رواج پيدا كرد.

    دشت هاي گل سرخ در اطراف كاشان به طور پراكنده وجود ندارد بلكه مي توان نوار پهني از آن را كيلومتر ها از دامنه كوه هاي كركس، از «آزران» و «كامو» گرفته تا «نياسر» و «دليجان» و «برزك» و «قمصر» و «قهرود» مشاهده كرد، اگر چه پيشكسوتان گل و گلاب گيري مي گويند: «گل سرخ از قمصر به ديگر روستاهاي اطراف رفته است.»  برآوردها نشان مي دهد ساليانه بيش از 700 تن گل سرخ در كاشان توليد مي شود كه نياسر كاشان با 500 هكتار زمين زيركشت حدود 250 تن گل سرخ بدست مي آيد، روستاهاي سده و برزك با 300 هكتار زمين زيركشت، 150 تن گل سرخ، جوشقان با 150 هكتار زمين 80 تن، قمصر با 50 هكتار 25 تن و ديگر روستاها سالانه چندتن گل سرخ توليد مي كنندبا مرور تاريخ متوجه مي شويم كه گل سرخ، گل بومي منطقه زرقان فارس،شهر گلستان و بوستان است كه به قمصر آمده است.

گلاب گیری را که اکثرا شما حداقل یکبار شنیده اید. آن هم گلاب گیری کاشان ، گلابی که در خانه خدا استفاده می شود و هر ساله از نیمه های اردیبهشت تا نیمه های خرداد در بخش های مختلف کاشان در شهرهای قمصر و نیاسر انجام می شود .این مراسم به دلیل جذابیت خاص آن و تماشایی بودنش سالانه بیش از یک میلیون نفر را از سراسر ایران به کاشان جذب می کند تا این گردشگران شاهد گلاب گیری سنتی باشند . در شهر کاشان هزار و پانصد واحد گلاب گیری وجود دارد که می توانند سالانه پانزده هزار تن گلاب سنگین تولید کنند .عجیب است که زیباترین گلها و خوشبوترین گلابهای کشور چهار فصل ما از دل کویری چنین خشک بیرون میآید. کاشان شهری در 240 کیلومتری تهران، در استان اصفهان، میان کوههای کرکس و در کویر مرکزی ایران قرار گرفته و آب و هوایی گرم و بیابانی و خشک دارد.

دو شهر قمصر و نیاسر از اواسط اردیبهشت بمدت دو تا سه هفته میزبان مهمانانی هستند که برای حضور در مراسم گلابگیریبه این شهرها سفر میکنند. این دو شهر پر از باغهای گل محمدی و جویبارهای زلالی هستند که لطف شهر را برای کسانی که پس از طی کویر به شهر رسیدهاند دوچندان میکند.

گلمحمدی که در کاشان و اطراف آن کشت میشود، از نوع Rosaceus هستند. در زمان گلابگیری در طول روز هوا گرم، اما هنگام غروب و شب هوا سرد میشود. بهتر است در گشتی که به این مناطق دارید کفشی سبک و راحت انتخاب کنید و از ریختن زباله خصوصا ظروف یکبار مصرف در محل خودداری کنید.کاشت گلمحمدی در ایران قدمتی حدود 7 هزار ساله دارد و مراسم گلابگیری آیینی 1000 ساله است که در طول زمان تغییراتی بسیار جزیی داشته است. گلاب قمصر که از نظر مرغوبیت بهترین گلاب جهان بشمار میرود، از نظر مذهبی نیز دارای ارج و قرب است. علاوه بر آنکه برای معطر کردن فضاهای مذهبی بکار میرود، هر ساله در تاریخ 9 ذیالحجه خانه خدا توسط این گلاب ناب شسته میشود.

هرچند در دنیا قمصر را بعنوان مهد مرغوبترین گلاب میشناسند، اما گلاب ناب در روستاهای ون، سار، سده و وادقان که کمتر شناخته شده و توریستی هستند تهیه میشود. دراین روستاها که در مناطقی کوهستانیتر نسبت به قمصر و نیاسر قرار دارند، گلها دیرتر شکوفا میشوند و گلاب غلیظ تری در آنها تهیه میشود.مرغوب ترین گلاب در این منطقه مربوط به روستای وادقان و ون است که در 50 کیلومتری شمال کاشان، در مرز استان های قم ، اصفهان و مرکزی قرار دارند. علاوه بر گلاب سایر عرقیجات و کتیرای مرغوبی نیز در این روستاها بدست میآید.

 

گلاب گیری کاشان

گلابگیری

فرآیند گلابگیری به این شکل است که دیگ های بزرگ را پر از گلبرگ های گل محمدی و آب کرده روی تل هیزم می گذارند و گلاب را با تقطیر بدست می آورند. پیش از این برای مراسم گلابگیری دیگ مخصوص و گل های محمدی را کنار رودخانه ها می بردند و ضمن خواندن ادعیه مذهبی مراسم را انجام می دادند.سالیانه حدود 2 میلیون نفر از مراسم گلابگیران کاشان، قمصر، نیاسرو برزک دیدن میکنند. قمصر، نیاسر و برزک که مهمترین قطبهای گلابگیری ایران هستند، ازنظر جغرافیایی نیز جالب توجه هستند و در فاصله کوتاهی از کوهستان و کویر واقع شده اند و آب و هوای آنها نیز از کاشان لطیف تر و ملایم تر است.

قمصر

قمصر در فاصله 30 کیلومتری از جنوب کاشان قرار دارد. بهترین زمان برای حضور در مراسم گلابگیری قمصر ساعات اولیه روز ، یعنی زمانی که هنوز آفتاب کاملا گرم نشده است، گل هایی که در ساعات پیش از طلوع چیده شده اند تازه ترند و طبیعتا گلاب بهتری از آنها به دست می آید.در شهر که پر از باغ گل است، امکان دیدن مراسم گلابگیری برای گردشگران مهیاست، مردم قمصر، مردمی مهماندوست و خونگرم و با حوصله هستند و به گونه ای فرایند تهیه گلاب را توضیح می دهند که گویی از تکرار این توضیحات خودشان لذت بیشتری میبرند تا مخاطب. غیر از دیدن مراسم گلابگیری و طبیعت زیبای قمصر بازدید از امامزاده پیر داوود که بنایی متعلق به دوره آل بویه است و گنبد مخروطی و فیروزه ای رنگ جالبی دارد خالی از لطف نیست.

   نیاسر

که به کهن باغشهر ایران معروف و در 30 کیلومتری غربی کاشان واقع است، در دید اول چیزی بیشتر از قمصر به گردشگر ارائه نمی دهد.کافی است کمی از شهر فاصله بگیرید و به ارتفاعات مجاور بروید تا با دیدن زیبایی های طبیعی به ویژه آبشار معروف نیاسر، متوجه شوید که سفری که تا اینجا داشتید بدون دیدن نیاسر بخش مهمی کم داشته است.

 

گردآوری و بازنشر:گروه بازرگانی آرین


دیدگاه خود را ارسال نمایید

الزامی
الزامی
یک ایمیل معتبر وارد نمایید.

رویداد ها

برگزاری دهمین دوره نمایشگاه گل و گیاه و گیاهان دارویی قزوین
برگزاری دهمین دوره نمایشگاه گل و گیاه و گیاهان دارویی قزوین
برگزاری دومین دوره نمایشگاه خرما و صنایع وابسته شیراز
برگزاری دومین دوره نمایشگاه خرما و صنایع وابسته شیراز
برگزاری چهارمین دوره نمایشگاه بین المللی شیلات، آبزیان، ماهیگیری، غذاهای دریایی و صنایع وابسته تهران
برگزاری چهارمین دوره نمایشگاه بین المللی شیلات، آبزیان، ماهیگیری، غذاهای دریایی و صنایع وابسته تهران
افزودن رویداد