شهر مجازی

ما را دنبال کنید


شهر مجازی
جامع ترین بانک گردشگری ایران

موزه آستانه قم

انتشار : 1395/12/01 نویسنده : مدیرسایت بازدید : 39 استان : قم شهر : قم

موزه آستانه قم

این موزه که از موزه های قدیم ایران و از گنجینه های کم نظیر به شمار می رود ، در آبان ماه سال 1304 شمسی افتتاح شد و در سال های اخیر حیاتی دوباره یافت و فعالیت دوره جدید خود را در 19 تیرماه 1372 با چهره ای نوین و در سطحی بسیار بالاتر از پیش شروع کرد.

  

پیش از تشکیل موزه به صورت فعلی ، آثار و نفایس موجود در محلی موسوم به خزانه نگهداری می شد. در آبان سال 1314شمسی ، سالن موزه افتتاح شد و این محل مرکز ذخایر و نگهداری مجموعه آثار وقفی متعلق به آستانه بود که لزوم حفاظت از آنها موجب شد تا متولیان امر، موضوع تشکیل خزانه حراست از آثار و نفایس را مورد توجه قرار دهند.

فعالیت این موزه تا حدود سال های 1353 شمسی ادامه داشت و در این تاریخ به دلایل متعدد از جمله لزوم گسترش فضای جانبی موزه ، مجموعه آثار جمع آوری و به طور موقت در یکی از ملحقات و مقابر حرم مطهر به امانت گذارده شد.

برنامه احیای موزه در ساختمان کنونی با تغییراتی که در بنا صورت گرفت ، چندی به طول انجامید و همان گونه که از کتیبه سر در ساختمان مشهود است ، در هشتم فروردین سال 1361 شمسی موزه آستانه مقدسه مجدداً به روی علاقه مندان گشوده شد.

 

  

 

این دوره از حیات موزه تا اواخر سال 1371 ادامه داشت و متعاقب آن با افزایش آثار نفیس و اشیای بازیافته و انتقالی از سایر بقاع ، لزوم افزایش سطح و امکانات نمایشی موجب شد پاره ای تغییرات و تعمیرات همراه با افزایش ویترین های نمایشی ، بازسازی و الحاق طبقه زیرین بنا به فضاهای نمایشی و... صورت گیرد. موزه در 19 تیرماه 1372 هـ . ش باز گشایی شد . این موزه با مساحتی حدود هزار متر مربع در دو طبقه دارای بخش های نمایشی ، اداری و موزه داری است و از خدمات بخش مرمت و بازسازی آثار خطی نیز بهره می گیرد.

دو تالار بزرگ نمایشی با ازاره های کاشیکاری شده زیبا و بدیع که درکنار صحن حرم آستانه قرار دارد، مجموعه های بسیار نفیس و با ارزشی را در خود جای داده است .

  

مجموعه اصلی اموال فرهنگی این موزه را آثاری تشکیل می دهد که به صورت وقف و اهدا به مرقد مطهر حضرت فاطمه معصومه (س) و یا به دلایل حفاظتی از سایر بقاع متبرکه شهرستان قم به این مرکز فرهنگی منتقل شده اند. در میان این آثار گنجینه کم نظیر قرآن های نفیس خطی قرار دارد که عموماً از وقفیات عصر صفویه تا پایان دوره قاجاریه است . همچنین قرآنی به خط کوفی از آخرین سال های قرن دوم هجری و چند جلد کلام الله مجید از ادوار تیموری تا پایان سده سیزدهم هجری به انواع خط کوفی ، ثلث ، نسخ و برخی با ترجمه فارسی به خط نستعلیق موجود است . این آثار در طبقه هم کف موزه در معرض تماشا قرار دارد و غالباً مُذَهّب و مزین به انواع هنرهای کتاب آرایی و جلد سازی ایرانی است.

 

  

 

در بخش دیگری از موزه ، مجموعه بافته های دوره صفوی ، کاشی های محراب ، مرقد و کتیبه های محراب ، مرقد و کتیبه های دوره ایلخانی تا قاجار در معرض دید قرار دارند. در میان آنها کاشی های لعابی لاجوردی وزرین فام وانواع خشتی و کوکبی ، چلیپا و سنگ های منقوش ازاره مقابر سلاطین صفوی و قاجاریه ، به ویژه کاشی های بقعه " علی بن جعفر " و شاهزاده اسماعیل و کاشی محراب متعلق به سال 667 هـ. ق شایان توجه هستند . بسیاری از این آثار با اشکال انسان و پرندگان ، احادیث منسوب به رسول اکرم و سوره هایی از قرآن کریم و اشعاری از شاهنامه فردوسی است و بعضی به تاریخ سده هفتم هـ . ق ساخت کارخانه سید رکن الدین کاشان است که تصاویر معدودی نظایر آنها زینت بخش معتبرترین موزه های جهان است.

جز آنچه ذکر شد موزه ی آستانه مقدسه نمونه هایی از تابلو نقاشی ، مینیاتور ، شمایل ، هنرهای خاتم سازی ، حجاری، حکاکی ، فلزکاری و قلمدان سازی را به ویژه از قرن دهم تا پایان قرن چهاردهم هـ . ق و ظروف شیشه و سفالین دوره های مختلف تاریخی و مجموعه ای از مسکوکات اسلامی ایرانی را که بخشی از آنها در ضرابخانه دارالایمان قم ضرب شده ، به معرض تماشا گذارده است

 

 

قرآن های نفیس خطی

سابقه آرایش نسخه های خطی در ایران احتمالا به دوران ساسانی باز میگردد. مانویان نیز در عرصه کتاب آرایی بسیار پیشرفت کرده بودند این سنت ساسانی و مانوی پس از ظهور اسلام تا چند قرن پایدار ماند و مسلمانان که از همان آغاز برای کتابت و تزیین قرآن کریم اهمیت خاصی قائل بودند، دستاورهای فرهنگ های مختلف در این زمینه را مطابق با هدف و خواست خود به کار گرفتند. آنان در ابتدا نسخه های قرآن را با طرح های هندسی ساده می آراستند. ولی دیری نگذشت که استفاده از نقوش پر تفصیل در آرایش سر لوح، سر سوره ها و حاشیه صفحات قرآن معمول شد. از سوی دیگر گرایش به ترجمه و نگارش متون علمی تاریخی در دوران خلفای عباسی ضرورت مصور سازی کتاب ها را پیش آورد. استفاده از کاغذ به جای پوست برای کتابت راه بسط و اعتلای هنر کتاب آرایی را هموارتر کرد. ایرانیان در زمینه تحول فنون کتاب آرایی سهم عمده ای داشتند. اما اوج تکامل این هنر در ایران به سده های هشتم تا یازدهم مربوط میشود. هنر کتاب آرایی از قبل از خوشنویسی، تذهیب، تشعیر، جدول کشی، جلد سازی و غیره از دیگر عوامل آرایش نسخه خطی به شمار میرفتند. از این رو در کارگاه های کتاب سازی، همکاری نزدیکی بین خطاطان نقاشان، مذهبان، وراقان، قطاعان و صحافان وجود داشت. فرمانروایان علاقه مند به هنر و ادب با تأسیس کارگاه های کتاب سازی نقش موثری در این تحول داشتند. ولی بدون شک هنرمندان بودند که با ذوق و ابتکارشان به تدریج با استفاده از اصول زیبایی شناختی، آذینگری کتاب را کامل کردند. پیروی از این اصول به اجزای مختلف کتاب، از جلد و سرلوحه تا صفحات متن و تصویر، وحدت بخشید.

 

 

 


ارسال : 1395/12/01 توسط : مدیرسایت بازدید : 39

رویداد ها

جشنواره گل و گلاب
جشنواره گل و گلاب
گُل غَلتان
گُل غَلتان
افزودن رویداد